దేశీయ పారిశ్రామిక రంగానికి వెన్నెముకగా నిలిచే ఉక్కు రంగాన్ని భవిష్యత్ అవసరాలకు అనుగుణంగా తీర్చిదిద్దేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక అడుగు వేసింది. దేశ స్వాతంత్ర్య శతాబ్ది ఉత్సవాల నాటికి భారతదేశాన్ని అన్ని రంగాల్లో అగ్రగామిగా నిలపాలన్న 'వికసిత్ భారత్ 2047' లక్ష్యానికి అనుగుణంగా కేంద్ర ఉక్కు మంత్రిత్వ శాఖ 'జాతీయ ఉక్కు విధానం - విజన్ 2047' ముసాయిదాను సిద్ధం చేసింది. దేశంలో మౌలిక వసతుల కల్పన, పట్టణీకరణ, రవాణా, తయారీ రంగాల డిమాండ్‌ను తట్టుకునేలా ఉక్కు రంగాన్ని ఆధునీకరించడం మరియు విస్తరించడం ఈ ముసాయిదా విధానం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశంగా ప్రభుత్వం పేర్కొంది.
ప్రస్తుతం ప్రపంచంలోనే రెండవ అతిపెద్ద ఉక్కు ఉత్పత్తిదారుగా ఉన్న భారతదేశం, రాబోయే రెండు దశాబ్దాల్లో తన ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని మరింత భారీగా పెంచుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ నూతన ముసాయిదా విధానం ద్వారా ముడి పదార్థాల లభ్యతను సులభతరం చేయడం, సరఫరా గొలుసును బలోపేతం చేయడం, మౌలిక వసతుల వ్యయాన్ని తగ్గించడం వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారించింది. దేశీయంగా ముడి ఇనుము మరియు బొగ్గు వంటి వనరుల సమర్థ వినియోగానికి ప్రాధాన్యతనిస్తూనే, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో భారత ఉక్కు నాణ్యతను, పోటీతత్వాన్ని పెంపొందించేందుకు అవసరమైన మార్గదర్శకాలను ఇందులో చేర్చారు.
పర్యావరణ పరిరక్షణ, కర్బన ఉద్గారాల తగ్గింపు వంటి అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా 'హరిత ఉక్కు' (గ్రీన్ స్టీల్) ఉత్పత్తిపై ఈ ముసాయిదాలో ప్రత్యేకంగా ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. సాంప్రదాయ శిలాజ ఇంధనాల వాడకాన్ని తగ్గించి, హైడ్రోజన్ ఆధారిత ఉక్కు తయారీ, పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల వినియోగం, స్క్రాప్ రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియలను విస్తరించాలని కేంద్రం ప్రతిపాదించింది. కర్బన ఉద్గారాలను తగ్గించే ఆధునిక సాంకేతికతలను అందిపుచ్చుకునే పరిశ్రమలకు ప్రోత్సాహకాలు అందించే అంశాలను కూడా ఇందులో పొందుపరిచారు. తద్వారా పర్యావరణహిత పారిశ్రామిక వృద్ధికి భారత ఉక్కు రంగం ఆదర్శంగా నిలవనుందని అధికార వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి (R&D) రంగానికి అధిక ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం ద్వారా ప్రత్యేక రకాల ఉక్కు (స్పెషాలిటీ స్టీల్) ఉత్పత్తిలో స్వయం సమృద్ధి సాధించాలని ప్రభుత్వం ప్రణాళికలు రచిస్తోంది. రక్షణ, అంతరిక్ష పరిశోధన, ఆటోమొబైల్, విద్యుత్ రంగాలకు అవసరమైన హై-గ్రేడ్ స్టీల్ కోసం విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం ఈ విజన్ 2047 ముఖ్య లక్ష్యాలలో ఒకటి. దీనికోసం పరిశ్రమలు, విద్యాసంస్థలు, పరిశోధనా కేంద్రాల మధ్య సమన్వయాన్ని పెంచి స్వదేశీ సాంకేతికతలను అభివృద్ధి చేయాలని ముసాయిదా సూచిస్తోంది.
ఈ జాతీయ ఉక్కు విధానం ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ వంటి దక్షిణాది రాష్ట్రాల పారిశ్రామిక రంగానికి కూడా ఎంతో ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విశాఖపట్నం ఉక్కు కర్మాగారం దేశ తీరప్రాంత ఉక్కు పరిశ్రమల్లో అత్యంత కీలకమైనదిగా ఉంది. విజన్ 2047లో భాగంగా పోర్ట్ ఆధారిత ఉక్కు పరిశ్రమల అనుసంధానతను పెంచడం ద్వారా రవాణా ఖర్చులు తగ్గి ఎగుమతులకు సరికొత్త అవకాశాలు లభిస్తాయి. అదేవిధంగా తెలంగాణలో నిర్మాణ, ఆటోమొబైల్ మరియు ఇంజనీరింగ్ రంగాల డిమాండ్‌కు అనుగుణంగా ఉక్కు సరఫరా సులభతరం కావడానికి, స్థానిక పరిశ్రమలు విస్తరించడానికి ఈ విధానం దోహదపడుతుందని పారిశ్రామిక నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.
మొత్తంగా, 'జాతీయ ఉక్కు విధానం - విజన్ 2047' ద్వారా దేశీయ ఉక్కు రంగాన్ని సుస్థిరమైన, పర్యావరణ అనుకూలమైన మరియు గ్లోబల్ పోటీతత్వం కలిగిన రంగంగా తీర్చిదిద్దేందుకు పటిష్టమైన రోడ్‌మ్యాప్‌ను సిద్ధం చేసినట్లయింది. వాటాదారులు, పరిశ్రమ వర్గాలు మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నుంచి అందే సలహాలు, సూచనలను పరిగణనలోకి తీసుకున్న అనంతరం ఈ విధానాన్ని కేంద్ర మంత్రివర్గ ఆమోదానికి పంపనున్నట్లు సమాచారం. దేశ ఆర్థికాభివృద్ధికి గతిశీలతను అందించడంలో ఈ ఉక్కు విధానం కీలక మైలురాయిగా నిలవనుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.