కనీస మద్దతు ధర (MSP) అనేది భారతీయ వ్యవసాయ రంగంలో దీర్ఘకాలంగా పరిష్కారం కాని సమస్యగా నిలిచింది. దేశవ్యాప్తంగా రైతులు తమ పంటలకు సరైన మద్దతు ధర లభించడం లేదని తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఇటీవల కాలంలో ఈ సమస్య మరింత తీవ్రమై, పలు రాష్ట్రాల్లో రైతుల నిరసనలకు దారితీసింది.
తెలంగాణ రాష్ట్రంలో, కరవు పరిస్థితులు మరియు పంట నష్టాల నేపథ్యంలో రైతులు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. ఈ పరిస్థితుల్లో, తమ రైతుల ఉత్పత్తులకు పూర్తి స్థాయి కనీస మద్దతు ధర కల్పించాలని తెలంగాణ ప్రభుత్వం కేంద్రాన్ని కోరుతోంది. ముఖ్యంగా వరి, పత్తి వంటి ప్రధాన పంటలకు మార్కెట్లో లభించే ధరలు కనీస మద్దతు ధర కంటే తక్కువగా ఉండటంతో రైతులు ఆర్థికంగా నష్టపోతున్నారు. ప్రభుత్వ మద్దతు లేకపోతే వ్యవసాయం లాభదాయకంగా మారడం కష్టమని రైతులు వాపోతున్నారు.
అలాగే ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతుల పరిస్థితి కూడా దీనికి భిన్నంగా లేదు. వరి, మొక్కజొన్న, వేరుశనగ వంటి పంటలకు కనీస మద్దతు ధర లభించడం అనేది ఎప్పటి నుంచో చర్చనీయాంశంగా ఉంది. ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాలు సక్రమంగా పనిచేయకపోవడం, దళారుల వ్యవస్థ ప్రాబల్యం, నిధుల కొరత వంటి కారణాల వల్ల రైతులు తమ ఉత్పత్తులను తక్కువ ధరకు అమ్ముకోవాల్సి వస్తోంది. ఇది గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపుతోంది.
దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో కూడా MSP విషయంలో తీవ్ర ఉద్రిక్తతలు నెలకొన్నాయి. హర్యానాలో ముఖ్యమంత్రి దిష్టిబొమ్మలను రైతులు దహనం చేసి నిరసన వ్యక్తం చేశారు. కనీస మద్దతు ధర వద్ద పంటల సేకరణలో ప్రభుత్వం విఫలమైందని ఆరోపిస్తున్నారు. ఫతేహాబాద్‌లో రైతులు MSPతో పాటు డీఏపీ (డై-అమ్మోనియం ఫాస్ఫేట్) ఎరువుల కొరతపై కూడా నిరసనలకు దిగారు. పంటలకు సరైన ధర రాకపోవడం, పెట్టుబడి ఖర్చులు పెరగడం, ఎరువులు, విత్తనాలు సకాలంలో లభించకపోవడం వంటి సమస్యలు రైతులను తీవ్ర నిరాశకు గురిచేస్తున్నాయి.
కేంద్ర ప్రభుత్వం కనీస మద్దతు ధరలను ప్రకటించినప్పటికీ, అన్ని పంటలకు, అన్ని ప్రాంతాలలో ప్రభుత్వ కొనుగోళ్లు జరగకపోవడం పెద్ద సమస్యగా మారింది. ఎం.ఎస్.స్వామినాథన్ కమిషన్ సిఫార్సుల ప్రకారం, సాగు ఖర్చుపై 50 శాతం కలిపి మద్దతు ధర కల్పించాలన్న డిమాండ్ చాలా కాలంగా పెండింగ్‌లో ఉంది. C2+50% ఫార్ములాను అమలు చేయాలని రైతులు పట్టుబడుతున్నారు. అయితే, దీని అమలుకు భారీ ఆర్థిక భారం పడుతుందని కేంద్ర ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది.
వ్యవసాయ రంగం దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముక వంటిది. ఈ రంగం సంక్షోభంలో కూరుకుపోతే, దాని ప్రభావం యావత్ సమాజంపై పడుతుంది. రైతులకు తగిన మద్దతు ధర లభిస్తేనే వారు తదుపరి సాగుకు ప్రోత్సాహం పొందుతారు. లేకపోతే, వ్యవసాయం నుండి దూరం జరిగే అవకాశం ఉంది, ఇది ఆహార భద్రతకు ముప్పుగా మారవచ్చు. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు సంయుక్తంగా ఒక శాశ్వత పరిష్కారాన్ని కనుగొనాల్సిన అవసరం ఉంది. కేవలం ధరలు ప్రకటించడమే కాకుండా, వాటిని సమర్థవంతంగా అమలు చేసి, రైతులు తమ కష్టానికి తగిన ఫలితాన్ని పొందేలా చర్యలు తీసుకోవాలి. మార్కెటింగ్ వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం, కొనుగోలు కేంద్రాల సంఖ్యను పెంచడం, సకాలంలో చెల్లింపులు చేయడం వంటి చర్యలు రైతన్నలకు భరోసా కల్పిస్తాయి.