భారత వైమానిక దళం (IAF) సాంకేతిక పరిజ్ఞానం పరంగా సరికొత్త శకంలోకి ప్రవేశిస్తోంది. భవిష్యత్తులో రాబోయే క్లిష్టమైన యుద్ధ పరిస్థితులను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొనేందుకు ప్రెడిక్టివ్ ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (కృత్రిమ మేధస్సు) మరియు 'డిజిటల్ ట్విన్స్' (Digital Twins) సాంకేతికతలను వినియోగించుకోవడానికి ఐఏఎఫ్ సిద్ధమవుతోంది. ఇటీవల వైమానిక దళ అధిపతి (ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్) ఏపీ సింగ్ ఈ విషయాన్ని స్పష్టం చేశారు. ఆధునిక యుద్ధ వ్యూహాలలో సాంకేతికత ఎంత కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తుందో ఆయన వివరించారు.
**ప్రెడిక్టివ్ ఏఐ మరియు డిజిటల్ ట్విన్స్ ప్రాధాన్యత**
యుద్ధ రంగంలో ముందస్తు అంచనాలు వేయడానికి ప్రెడిక్టివ్ ఏఐ ఎంతగానో ఉపయోగపడుతుంది. శత్రువుల కదలికలను ముందే ఊహించడం, వైమానిక దాడుల వ్యూహాలను సిద్ధం చేయడం ఈ సాంకేతికత ద్వారా సులువవుతుంది. ఇక 'డిజిటల్ ట్విన్' సాంకేతికత ద్వారా వాస్తవ ప్రపంచంలో ఉండే యుద్ధ విమానాలు లేదా రక్షణ వ్యవస్థల వర్చువల్ నమూనాలను కంప్యూటర్ స్క్రీన్లపై సృష్టిస్తారు. దీనివల్ల అసలు విమానాలకు ఎలాంటి నష్టం వాటిల్లకుండానే, రకరకాల వాతావరణ పరిస్థితుల్లో అవి ఎలా పనిచేస్తాయో ముందే పరీక్షించవచ్చు. ఇది రక్షణ వ్యయాన్ని తగ్గించడమే కాకుండా రక్షణ వ్యవస్థల సామర్థ్యాన్ని అపారంగా పెంచుతుంది.
వైమానిక దళంలో యుద్ధ విమానాల నిర్వహణ అత్యంత ఖర్చుతో కూడుకున్న వ్యవహారం. ప్రెడిక్టివ్ మెయింటెనెన్స్ ద్వారా ఏ విడిభాగం ఎప్పుడు పాడవుతుందో ముందే గుర్తించి, ప్రమాదాలను నివారించవచ్చు. దీనివల్ల పైలట్ల ప్రాణాలకు రక్షణ లభించడమే కాకుండా, విమానాల సేవలు నిరంతరాయంగా అందుబాటులో ఉంటాయి.
**తేజస్ మార్క్-2 ప్రాజెక్టుపై తీవ్ర చర్చ**
మరోవైపు, దేశీయంగా అభివృద్ధి చేస్తున్న తేజస్ మార్క్-2 (Tejas Mk-2) యుద్ధ విమాన ప్రాజెక్టుపై రక్షణ రంగ నిపుణులలో భిన్నమైన అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఇటీవల పదవీ విరమణ చేసిన ఐఏఎఫ్ వైస్ చీఫ్ ఈ ప్రాజెక్ట్ పురోగతిపై కొన్ని కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. తేజస్ మార్క్-2 ప్రాజెక్ట్ ఆశించిన వేగంతో సాగకపోవడంపై ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. భారత వైమానిక దళానికి తక్షణమే అధునాతన యుద్ధ విమానాల అవసరం ఉన్న నేపథ్యంలో, స్వదేశీ రక్షణ తయారీ సంస్థలు మరింత వేగంగా పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
తేజస్ మార్క్-2 విషయానికి వస్తే, ఇది సింగిల్-ఇంజిన్ కలిగిన అత్యాధునిక మల్టీ-రోల్ యుద్ధ విమానం. ప్రత్యామ్నాయంగా ఉన్న పాత మిరాజ్-2000, మిగ్-29 మరియు జాగ్వార్ విమానాల స్థానంలో వీటిని ప్రవేశపెట్టాలని ఐఏఎఫ్ భావిస్తోంది. అయితే, పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి విభాగాల మధ్య సమన్వయ లోపం మరియు బడ్జెట్ కేటాయింపులలో ఆలస్యం కారణంగా ఈ ప్రాజెక్టు ఆలస్యమవుతోందనే వాదనలు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి.
**తెలుగు రాష్ట్రాల ప్రాధాన్యత మరియు రక్షణ రంగం**
ఈ సాంకేతిక విప్లవం తెలుగు రాష్ట్రాలైన తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్లకు కూడా ఎంతో ప్రాముఖ్యతను సంతరింపజేస్తోంది. హైదరాబాద్లోని డిఆర్డిఓ (DRDO) ల్యాబ్లు, టాటా అడ్వాన్స్డ్ సిస్టమ్స్ వంటి ప్రముఖ ప్రైవేట్ రక్షణ పరిశ్రమలు భారత వైమానిక దళానికి అవసరమైన విడిభాగాలు మరియు సాంకేతికతను అందించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. తేజస్ విమానాలకు సంబంధించిన పలు భాగాల తయారీ హైదరాబాద్ వేదికగా జరుగుతోంది. రాబోయే రోజుల్లో ఏఐ ఆధారిత రక్షణ పరిశోధనలలో కూడా తెలుగు రాష్ట్రాల ఐటీ నిపుణుల సేవలను వినియోగించుకునే అవకాశాలు మెండుగా ఉన్నాయి.
భారత వైమానిక దళాన్ని ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తివంతమైన రక్షణ విభాగంగా తీర్చిదిద్దడానికి అత్యాధునిక సాంకేతికతలను స్వీకరించడం అత్యవసరమని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. స్వదేశీ సాంకేతికతను ప్రోత్సహిస్తూనే, అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా వైమానిక దళాన్ని బలోపేతం చేయడమే లక్ష్యంగా భారత్ ముందడుగు వేస్తోంది.