దేశవ్యాప్తంగా నైరుతి రుతుపవనాల ప్రగతి ఈ ఏడాది ఆందోళనకరంగా మారింది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో భారీ వర్షాలతో జలమయమైతే, మరికొన్ని చోట్ల కనీసం జల్లుల కోసం ప్రజలు ఎదురుచూస్తున్నారు. ముఖ్యంగా, వాతావరణ శాఖ నివేదికల ప్రకారం, ఈశాన్య రాష్ట్రాలైన అసోం, మేఘాలయ, అరుణాచల్ ప్రదేశ్లలో రాబోయే రోజుల్లో భారీ నుంచి అతి భారీ వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉందని హెచ్చరికలు జారీ చేసింది. ఇప్పటికే ఈ ప్రాంతాలు విస్తారమైన వర్షాలతో తడిసిముద్దవుతున్నాయి. వరదలు, కొండచరియలు విరిగిపడే ప్రమాదం ఉందని అధికారులు అప్రమత్తం చేశారు. దీనికి విరుద్ధంగా, దేశంలోని పశ్చిమ ప్రాంతాలు, ముఖ్యంగా రాజస్థాన్, గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్ పశ్చిమ భాగాలు ఇంకా పొడిగా ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతాల్లో రుతుపవనాల విస్తరణ మందకొడిగా ఉందని వాతావరణ నిపుణులు చెబుతున్నారు. సాధారణంగా జూన్ చివరి నాటికి దేశమంతటా విస్తరించే రుతుపవనాలు ఈసారి కొంత ఆలస్యంగా, అసమతుల్యంగా ప్రయాణిస్తున్నాయి.
ఇక, దక్షిణాది రాష్ట్రాలైన తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ల విషయానికి వస్తే, జూన్ నెల మొదటి మూడు వారాల్లో సాధారణ వర్షపాతం కంటే తక్కువ నమోదైంది. ముఖ్యంగా, రుతుపవనాలు రాష్ట్రంలోకి ప్రవేశించినప్పటికీ, విస్తారమైన వర్షాలు కురవకపోవడంతో రైతులు ఆందోళన చెందుతున్నారు. తెలంగాణలో వరి, పత్తి, మొక్కజొన్న వంటి ప్రధాన పంటల సాగుకు ఇది కీలకమైన సమయం. ఆంధ్రప్రదేశ్లోనూ ఇదే పరిస్థితి. రాయలసీమ ప్రాంతంలో వర్షాభావ పరిస్థితులు తీవ్రంగా ఉన్నాయని రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. జూన్ మొదటి వారంలో కొన్ని జిల్లాల్లో జల్లులు పడినా, అవి పెద్దగా ప్రయోజనం చేకూర్చలేదని, పొలాలు సాగుకు సిద్ధంగా ఉన్నా నీటి లభ్యత లేదని పేర్కొన్నారు. సాధారణంగా జూన్ మధ్య నాటికి పూర్తిస్థాయిలో వరి నార్లు పోయడం, పత్తి విత్తనాలు నాటడం జరుగుతుంది. అయితే ఈసారి చాలా చోట్ల ఆలస్యం అవుతోంది.
వర్షాలు సకాలంలో కురవకపోవడంతో సాగు పనులు నిలిచిపోయాయి. ఇది రైతులకు తీవ్ర ఆర్థిక భారాన్ని మోపుతోంది. విత్తనాలు, ఎరువులు కొనుగోలు చేసి పొలాలను దున్ని సిద్ధం చేసుకున్న రైతన్నలు, వర్షం కోసం ఆకాశం వైపు చూస్తున్నారు. పంటలు ఆలస్యమైతే దిగుబడులు తగ్గుతాయని, తెగుళ్ల బెడద పెరుగుతుందని వారు భయపడుతున్నారు. ప్రభుత్వం కనీస మద్దతు ధరలను ప్రకటించినా, సాగు ఖర్చులు, దిగుబడి హామీ లేకపోవడం రైతుల్లో ఆందోళనను పెంచుతోంది. వ్యవసాయంపై ఆధారపడి జీవించే లక్షలాది కుటుంబాలకు ఇది జీవన్మరణ సమస్యగా మారింది. గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వ్యవసాయమే వెన్నెముక కాబట్టి, రుతుపవనాల జాప్యం రాష్ట్రాల ఆర్థిక వృద్ధిపై కూడా ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపుతుందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని జలాశయాల పరిస్థితి కూడా ఆందోళనకరంగా ఉంది. శ్రీశైలం, నాగార్జునసాగర్, పోలవరం వంటి కీలక ప్రాజెక్టులలో నీటి మట్టాలు ఆశించిన స్థాయిలో లేవు. గత వేసవిలో అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, తక్కువ వర్షపాతం కారణంగా భూగర్భ జలాలు కూడా అడుగంటాయి. ఇప్పుడు రుతుపవనాల ఆలస్యం తాగునీటి సమస్యలను కూడా తీవ్రతరం చేసే ప్రమాదం ఉంది. పట్టణాలు, గ్రామాల్లో తాగునీటి అవసరాలు పెరిగి, సరఫరా కష్టంగా మారవచ్చు. అయితే, భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) రాబోయే రోజుల్లో బంగాళాఖాతంలో అల్పపీడనం ఏర్పడే అవకాశం ఉందని, దీని ప్రభావంతో తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్లో విస్తారంగా వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉందని సూచించింది. ముఖ్యంగా జూన్ చివరి వారం నుంచి జూలై మొదటి వారం మధ్యలో రుతుపవనాలు పుంజుకుంటాయని, సాధారణ వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని అంచనా వేసింది.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రైతులను ఆదుకోవడానికి, తాగునీటి సమస్యలను పరిష్కరించడానికి తక్షణ చర్యలు చేపట్టాలని ప్రతిపక్షాలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. ఇప్పటికే కొన్ని జిల్లాల్లో కరువు సహాయక చర్యలు, తాగునీటి సరఫరా ఏర్పాట్లను ప్రభుత్వాలు చేపట్టినట్లు ప్రకటించాయి. రైతులు ఆందోళన చెందవద్దని, ప్రభుత్వం అన్ని విధాలా అండగా ఉంటుందని వ్యవసాయ శాఖ అధికారులు భరోసా ఇస్తున్నారు. అయితే, వరుణదేవుడు కరుణిస్తే తప్ప పరిస్థితి మెరుగుపడదని ప్రజలు నమ్ముతున్నారు. రుతుపవనాల రాక కోసం దేశమంతా ఎదురుచూస్తున్న తరుణంలో, ఈశాన్యంలో ఆశలు నింపుతూ, పశ్చిమాన ఆందోళన కలిగిస్తూ, తెలుగు రాష్ట్రాలకు మాత్రం మరింత స్పష్టమైన వర్షసూచన అవసరం. రాబోయే వారాల్లో వాతావరణ పరిస్థితుల్లో మార్పు వస్తుందని, రైతన్నల మొర ఆలకించబడుతుందని ఆశిద్దాం.